Herkennen van jeugdtrauma

Jeugdtrauma als oorzaak van je problemen is vaak moeilijk te herkennen. Het kan zich verstoppen achter andere klachten of ander gedrag. Veel mensen houden het lang goed vol en zijn veerkrachtig, maar merken later dat ze toch vastlopen. Jeugdtrauma gaat niet alleen maar over wat je hebt meemaakt, maar ook over de wond die zo’n ervaring achterlaat in je ontwikkeling en gevoel van veiligheid. Het is dus niet alleen om de gebeurtenis zelf die alles bepaalt, maar ook om de ontregeling die eruit kan voortkomen. Jeugdtrauma gaat zowel over de ervaringen die schade veroorzaken, maar ook over de schadelijke gevolgen van deze ervaringen. Het gaat dus om de typen ervaringen die jeugdtrauma kunnen veroorzaken, maar de manier waarop zo’n ervaring wordt verwerkt bepaalt vervolgens de uiteindelijke wond.

Mogelijke signalen zijn bijvoorbeeld een negatief zelfbeeld, moeite met vertrouwen, of snel gespannen zijn. Ook zijn er soms problemen met emoties of intimiteit, perfectionisme, of moeite met nee zeggen en grenzen stellen. Soms gebruiken mensen alcohol of drugs om spanning te verminderen, of krijgen ze diagnoses als burn-out, depressie of angst. Het verband met jeugdtrauma wordt dan niet altijd gezien.

>> Let op: deze klachten kunnen ook vóórkomen zonder dat er sprake is van jeugdtrauma (zie het volgende kopje “Niet alles is jeugdtrauma”).

Hulpverleners zien dit soort klachten vaak, maar leggen niet altijd de link met ervaringen uit de jeugd. Dat komt soms door te weinig kennis over de effecten van jeugdtrauma, of omdat jeugdtrauma zich op verschillende manieren kan laten zien. Daardoor krijgt het vaak nog te weinig aandacht in zorg en begeleiding.

Jeugdtrauma betekent niet dat je hele leven erdoor bepaald wordt. Sommige mensen hebben weinig of geen klachten, anderen krijgen pas later in hun leven last. De ernst van wat je hebt meegemaakt, hoe lang dat duurde en hoeveel steun er was, spelen hierbij een rol. Soms leidt jeugdtrauma tot psychische klachten, maar echt niet altijd.

Veel mensen vinden na verloop van tijd gezondere manieren om met moeilijke ervaringen om te gaan en zo hun veerkracht te ontwikkelen. Veerkracht is het vermogen om goed om te gaan met nare dingen. Dat komt omdat veerkracht afhankelijk is van je gedachten en emoties, en ook van de mate van steun die je ontvangt.